Sprawdź nasze wycieczki i wyprawy do Indii
Wyprawy do Indii – co warto wiedzieć o kuchni indyjskiej?
- kuchnia Północy jest bardziej mięsna, a Południa – wegetariańska i strączkowa
- swoje danie otrzymasz często na metalowej tacy lub na… liściu bananowca
- jest to kuchnia bardzo wyrazista, a czasem wręcz piekielnie pikantna!
Kuchnia indyjska – a więc wszystko to, co je (i pije) najliczniejszy naród świata. Czyż da się potrawy jedzone kilkukrotnie w ciągu dnia przez bez mała półtora miliarda ludzi zamknąć w jednym artykule? Oczywiście nie! Zatem też te kilka(dziesiąt) zdań nie aspiruje do roli przewodnika po hinduskich kulinariach. Będzie to raczej krótki (no, może nie aż tak bardzo) wstęp do tego, co znajdziemy na talerzu (liściu bananowca czy na patyku) podczas naszej wyprawy do Indii. Spróbujemy krótko opisać najważniejsze cechy, jakimi charakteryzuje się kuchnia indyjska, napiszemy o jej dziejach. Doradzimy, czy lepiej jeść „ą” i „ę”, czyli może lepiej udać się na uliczny stragan z ćapatami lub z samosami. Oraz: zdradzimy, czy potrawy indyjskie są taaak pikantne, jak się o nich mówi. Do dzieła!
Kuchnia indyjska – jej dzieje i wpływy
O tym można przekonać się na każdym wyjeździe, a już na pewno podczas wycieczki do Indii. Otóż kuchnia danego miejsca, regionu czy całego kraju podlegała przez wieki (a w Indiach przez tysiąclecia) rozmaitych obcym wpływom. Nie inaczej było u nas – przecież w polskich zwyczajach żywieniowych można znaleźć ślady żydowskie, czeskie, niemieckie, wołoskie czy nawet ormiańskie. Podobnie było na Subkontynencie. Archeolodzy wykazali, że początki rolnictwa na terenie dzisiejszych Indii to 9000 lat. Ale wydarzeniem, które mocno wpłynęło na to, jaka dziś jest kuchnia Indii, był dekret królewski sprzed „zaledwie” 2300 lat, zakazujący zabijania krów i cieląt.
Później, o czym w Europie chyba niewielu wie, tereny Indii dostały się pod panowanie muzułmańskie. Stąd też popularność tutaj takich mięs, jak koźlina czy baranina. Bo co tu jeść, skoro najpierw zakazano wołowiny, a potem wieprzowiny? Kolejne stulecia (u nas było wtedy średniowiecze) upłynęły pod dalszym wpływem kuchni bliskowschodniej, a potem – ajurwedy. Dodajmy, że w tym okresie kucharze w Indiach byli niezwykle szanowaną grupą społeczną, zbliżoną rangą do lekarzy czy uczonych mędrców.
Czy kuchnia indyjska jest jedna?
Oczywiście, że nie! W wielokrotnie mniejszej Polsce czy Włoszech są dziesiątki potraw regionalnych, powstałych pod wpływami (jak napisaliśmy powyżej) wielu sąsiednich państw czy kultur. Potrawy indyjskie możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy: północne i południowe. W północnej części kraju na talerzach znajdziemy częściej dania mięsne (niektóre nawet z ciężkimi sosami a’la ciocia Lusia z Wągrowca), a także pszenne chlebki czy też placki. To właśnie skąd pochodzi również curry. Z kolei w południowych Indiach dominują dania wegetariańskie, gotowane na bazie rozmaitych nasion roślin strączkowych, oczywiście z dodatkiem ryżu oraz (często dla zabicia pikantności) mleczka kokosowego. Tutaj również popularne są zupy, a szczególnie zupa z soczewicy (dal) na ostro.
Tym, co łączy kuchnię całych Indii, jest sposób podania. Dania najczęściej podawane są na okrągłych metalowych tacach, zwykle podzielonych przegródkami. Dzięki temu możemy spokojnie testować wszystkie pikle, dipy, sosy, a smaki nam nie powinny się pomieszać. Z kolei na południu podaje się potrawy również na liściu bananowca. Drugą wspólną cechą wszystkich potraw indyjskich jest dodawanie dużej ilości przypraw. Szczególnie popularny jest imbir, papryka chilli, hing – inaczej czarcie łajno, gałka muszkatołowa, kmin, kolendra, kozieradka, pieprz, nasiona sezamu, czarnej gorczycy, maku i granatu. Zatem czego, jak czego, ale wyrazistości (lub piekielnego ognia w gardle) potrawom indyjskim nie zabraknie!
.
Jak się jada w Indiach?
Wiele potraw kuchni indyjskiej konsumuje się nie sztućcami (które mogą być czasem wręcz niedostępne), ale palcami. Oczywiście tylko prawej ręki, gdyż lewa uważana jest za „nieczystą” – służy bowiem do podmywania się. Tradycja jedzenia palcami najbardziej kultywowana jest w domach, natomiast w miejscach publicznych częściej używa się sztućców. Ale tylko w knajpach ze średniej i wyższej półki; rozmaite uliczne jadłodajnie mogą wręcz w ogóle nie mieć na stanie sztućców.
Hindusi (szczególnie ci bardziej ortodoksyjni) nie jedzą nie tylko wołowiny czy cielęciny, ale również cebuli i czosnku. Jest to spowodowane względami religijnymi. W Indiach tak naprawdę panuje dość duże tabu pokarmowe i to nie tylko związane z cebulą czy mięsem. Swego czasu zakazane były również pomidory i ziemniaki. Do dziś dnia natomiast stroni się od grzybów i alkoholu. Napoje procentowe są jednak dostępne, ale nie liczcie, że podczas wycieczki do Indii napotkacie je na każdym kroku! Bardziej bywają, niż są!
Ciekawym nawykiem, a raczej zakazem żywieniowym jest przyjmowanie od kogoś jedzenia. W Indiach ludzi – jak na pewno wiecie – dzieli się na rozmaite kasty (jest ich naprawdę wiele!). Tradycja mówi, że nie powinno się przyjmować od osoby z niższej kasty ani pożywienia, które poddane zostało obróbce termicznej ani nawet zwykłej wody.
Co ważne – w Indiach (o czym łatwo przekonacie się podczas naszej wyprawy do Indii) nie ma przypisanej kolejności potraw. A więc – przekładając to z hindi na polskie – zupa będzie na koniec, a kompot na początek. Zwykle na stole lądują wszystkie potrawy przewidziane w danym posiłku. A to, w jakiej kolejności ich skosztujemy, to już wyłącznie nasz wybór!
Mamy nadzieję, że te skromne akapity spowodują, że choć trochę lepiej zrozumiecie, czym jest kuchnia indyjska! I, co oczywiste, będziecie jej próbować w oryginale jak najczęściej.
