Filipiny wycieczki objazdowe – tylko z Misja Go!
Filipiny kojarzą się przede wszystkim z turkusowymi lagunami i białymi plażami, ale prawdziwa dżungla tego archipelagu kryje się głębiej – tam, gdzie rzeka tnie wąwóz pionowymi ścianami skał, a nad głową zamykają się korony tropikalnych drzew. Niespełna sto kilometrów na południowy wschód od Manili, w prowincji Laguna, leży miasteczko Pagsanjan i jeden z najsłynniejszych naturalnych cudów wyspy Luzon. To tu rzeka Bumbungan przetacza się przez Pagsanjan Gorge National Park, by na końcu rozbić się o skalne dno wodospadem o wysokości niemal dziewięćdziesięciu metrów. Wodospad Pagsanjan to doświadczenie, które zostawia po sobie wspomnienie dźwięku, wilgoci i adrenaliny, której nie sposób opisać w dwóch zdaniach.
Wycieczka do tego miejsca to jeden z tych punktów podróży, które definiują cały wyjazd. Nie jest to atrakcja, przy której stoi się z aparatem przy barierce – jest to kilkugodzinna wyprawa, w której uczestniczy całe ciało: ręce chwytające burtę łodzi, skóra mokra od wodnego pyłu i serce bijące szybciej na każdym z czternastu progów rzecznych. Z tego powodu właśnie wycieczki na Filipiny prowadzące przez prowincję Laguna nieodmiennie zatrzymują się właśnie tutaj.
Jak wygląda rejs do wodospadu?
Przygoda zaczyna się w centrum miasteczka Pagsanjan, gdzie przy lokalnym urzędzie turystycznym organizuje się wyprawy łodzią. Do dyspozycji turystów stoją tradycyjne filipińskie czółna banca – wąskie, niskie, wykonane z drewna lub wzmocnionego włókna szklanego. Każdą łódź prowadzi dwóch doświadczonych wioślarzy zwanych bangcero, którzy z niezwykłą precyzją manewrują pojazdem między głazami i przez przybrzeżne progi. Ich umiejętności są tu niezbędne – rzeka Bumbungan nie jest spokojną trasą widokową, lecz dynamicznym, zmiennym środowiskiem, w którym poziom wody i siła prądu zmieniają się w zależności od pory roku.
Podróż w górę rzeki zajmuje od godziny do półtorej i prowadzi przez krajobraz, który z każdym zakrętem staje się coraz bardziej spektakularny. Początkowo płynie się wzdłuż wiosek i ogrodów, ale wkrótce po obu stronach zaczynają wyrastać pionowe ściany skalne porośnięte bujną roślinnością. Koryto rzeki zwęża się, światło przesącza się przez baldachim drzew, a odgłos oddalonego wodospadu zaczyna narastać. To właśnie w tym wąwozie Francis Ford Coppola kręcił w 1979 roku sceny do „Czasu Apokalipsy” – mroczna, klaustrofobiczna atmosfera rzeki doskonale oddawała klimat psychologicznego zejścia w głąb ciemności, jakiego potrzebował jego film. Do dziś miejscowi przewodnicy chętnie wskazują miejsca, w których stały filmowe dekoracje.
Kulminacja wyprawy – Pagsanjan Falls
Gdy łódź dobija do skalnego basenu u podnóża, widok jest trudny do opisania słowami. Pagsanjan Falls spada z trzech poziomów skalnej ściany, tworząc biały, hałaśliwy zasłon wody, który rozbija się o ciemnozieloną toń oczka wodnego. Wilgoć unosi się w powietrzu na wiele metrów dookoła, tworząc stałą mgiełkę, w której w słoneczne dni pojawiają się tęcze. Sama kurtyna wody jest tak gęsta, że za nią kryje się naturalna pieczara – i właśnie tam prowadzi następny etap wyprawy.
Z skalnego basenu odpływa bambusowa tratwa, na której można wpłynąć bezpośrednio pod wodospad i wejść do groty ukrytej za wodną zasłoną. To najbardziej intensywny moment całej wycieczki – tratwa jest holowana po linie, a masa wody spada dosłownie kilka centymetrów nad głową. Hałas jest ogłuszający, a zimna woda uderza z każdej strony. Wejście do jaskini pod wodospadem jest obowiązkową częścią wizyty i jednym z tych doświadczeń, do których trudno się przygotować, niezależnie od tego, ile zdjęć obejrzy się wcześniej.
Powrót w dół rzeki jest zupełnie inny niż podróż w górę – dużo szybszy i bardziej dynamiczny. Łódź spływa przez te same czternaście progów, tym razem z nurtem, a bangcero z pełną kontrolą przeprowadzają ją między skałami. To właśnie ten odcinek – zwany „shooting the rapids” – dał całej wyprawie jej angielską nazwę i legendarną reputację wśród podróżników odwiedzających Azję Południowo-Wschodnią.
Kiedy jechać i co zabrać?
Wyjazd do Pagsanjan sprawdza się przez cały rok, choć każda pora ma swoje zalety. Najlepszy czas na wizytę to miesiące od sierpnia do października – poziom wody jest wtedy wysoki po porze deszczowej, co oznacza, że progi są głębsze, spływ bardziej dynamiczny, a sam wodospad robi jeszcze większe wrażenie. W porze suchej, od grudnia do maja, woda jest niższa, łodzie muszą być niekiedy przepychane ręcznie przez płytsze odcinki, ale za to kolejki są krótsze i pogoda bardziej przewidywalna. Warto unikać weekendów, kiedy to miasteczko Pagsanjan zapełnia się wycieczkami i czas oczekiwania na łódź wydłuża się znacznie.
Przygotowanie do wyprawy jest proste, ale kilka rzeczy jest absolutnie niezbędnych:
- strój kąpielowy lub ubrania do przemoczenia,
- wodoodporne etui na telefon i aparat ,
- zmiana suchych ubrań,
- krem z filtrem i środek na komary,
- gotówka w filipińskich pesos.
Bilet na rejs w obie strony wraz z tratwą pod wodospad kosztuje około 1200–1300 peso od osoby. Do tego należy doliczyć napiwek dla bangcero – jest on w pełni zasłużony i kulturowo oczekiwany.
Pagsanjan i okolice – co jeszcze warto zobaczyć?
Samo miasteczko Pagsanjan, choć niewielkie, ma swój nieco senny, kolonialny urok. Historyczne centrum z kościołem i brukowanymi uliczkami zaprasza na krótki spacer przed lub po spływie. W okolicznych restauracjach warto spróbować lokalnych dań – szczególnie polecanego bulalo, czyli gęstej zupy wołowej, oraz ryb i owoców morza przyrządzanych na filipińską modłę.
W promieniu godziny jazdy od Pagsanjan czeka kilka atrakcji godnych uwagi podczas dłuższego pobytu w prowincji Laguna:
- Hidden Valley Springs – naturalne gorące źródła ukryte w kraterze wygasłego wulkanu, otoczone pierwotnym lasem; idealne miejsce na relaks.
- Laguna de Bay – największe jezioro Filipin, nad którym leży miasteczko Pagsanjan; spokojne, z widokami na okoliczne wzgórza.
- Santa Cruz – pobliskie miasto z targiem i kolonialną architekturą, przez które wiedzie droga z Manili.
Dojazd z Manili jest prosty i zajmuje od dwóch do dwóch i pół godziny. Można skorzystać z autobusu do Santa Cruz, a stamtąd wsiąść w charakterystyczny filipiński Jeepney – bogato zdobiony pojazd będący jednym z symboli kultury Filipin – który dowiezie do centrum Pagsanjan.
Dlaczego warto wybrać się tu z przewodnikiem
Choć dotarcie do Pagsanjan samodzielnie jest możliwe, organizacja całodniowej wyprawy z Manili wymaga dobrej orientacji w lokalnym transporcie i pewnej znajomości terenu. Wycieczki obejmujące ten punkt w programie mają tę przewagę, że logistyka – dojazd, bilety, tłumaczenie – jest już zaplanowana. Dodatkowym atutem jest kontekst, którego dostarcza doświadczony przewodnik: historia rzeki, kultura bangcero, ciekawostki filmowe i wiedza o tym, skąd pochodzi nazwa Pagsanjan – z tagalskiego słowa pinagsangahan, oznaczającego rozgałęzienie, nawiązującego do miejsca, gdzie spotykają się rzeki Bumbungan i Balanac.
Pagsanjan Falls to jedno z tych miejsc, które Filipiny pokazują od zupełnie innej strony niż kolorowe pocztówki z plaż Palawanu czy Boracay. To przyroda w wersji surowej, nieposkromionej i głośnej – taka, która wywołuje dreszcz, a potem zostaje w pamięci jako jeden z najżywszych obrazów z całej podróży.