Szkło z Murano – poznaj jego tajemnice

Wycieczka do Wenecji? Wycieczka do Włoch Północnych? – zapraszamy!

Szkło z Murano – jak powstaje i gdzie je kupić?

pierwsze szkło weneckie z Murano powstało w VIII wieku
tylko tutaj produkuje się szklane korki do wina!
chcesz kupić oryginał? Unikaj najtańszych wyrobów oraz naganiaczy

„Jeśli masz czas, aby odwiedzić tylko jedną wyspę na lagunie weneckiej – popłyń na Murano”. Taką radę dają często turystom w Wenecji tamtejsi hotelarze, właściciele pensjonatów czy po prostu przygodni Wenecjanie napotkani na lotnisku czy w pociągu jadącym do miasta. Jakie zatem jest Murano? Czym pociąga? I – najważniejsze – jak rozpoznać autentyczne szkło z Murano? Jeśli chcesz poznać w Wenecji coś więcej, niż tylko słynne San Marco czy Rialto – zapraszamy do lektury!

Jakie były początki? – szkło z Murano przez wieki

Wytwórstwem szkła zajmowali się już starożytni Grecy i Rzymianie. Niestety: ich wyroby były dość chropowate, a kolory – mętne. Udoskonaleniem produkcji zajęli się dopiero… Tak, zgadliście: Wenecjanie. Jednak mimo tradycji produkcji szkła na lagunie sięgającej już VIII wieku, szkło weneckie, jakie znamy dziś, pojawiło się dopiero pięć stuleci później.

Bardzo ważną rolę w rozwoju produkcji szkła weneckiego odegrały… wojny. Bowiem to bizantyjscy rzemieślnicy dali Lagunie odpowiedni (jak powiedzielibyśmy dziś) know-how. A skąd owi szklarze w dzisiejszej Italii? – zbiegli oni do Wenecji najpierw podczas IV krucjaty (początek XIII wieku), a potem po upadku Konstantynopola (1453). W epoce nowożytnej weneccy rzemieślnicy osiągnęli bardzo dużą biegłość w nasycaniu szkła kolorami i zwiększaniu jego przejrzystości. Wynaleźli także wiele nowych technik dekoracyjnych. Dożowie weneccy doskonale rozumieli, jak ważne może być szkło dla przyszłego gospodarczego rozwoju państwa-miasta. Jednak pomimo ich starań nie udało się zapobiec rozpowszechnieniu umiejętności wytwarzania szkła na inne miasta Włoch oraz na całą Europę.

Szkło na Murano

Powszechnie za początek szklarstwa na tej właśnie wyspie uważa się rok 1291. Wprawdzie warsztaty szklarskie istniały tu (choć na innych wyspach Laguny również!) wcześniej, to właśnie od końca XIII wieku liczy się rozwój rzemiosła na dużą skalę. Wtedy bowiem władze miasta – z obawy przed pożarami – wydały nakaz przeniesienia wszystkich zakładów szklarskich na tę wysepkę.

Wkrótce później to właśnie szklarze stali się najbardziej szanowanymi mieszkańcami Murano. Krótko po przenosinach – już w XIV wieku – otrzymali przywilej noszenia miecza, posiadali immunitet oraz prawo koligacenia się z najznamienitszymi rodami weneckimi. Był tylko jeden warunek- nie wolno im było opuścić Republiki św. Marka. Wyjazd (nawet po późniejszym powrocie) oznaczał utratę wszystkich tych przywilejów!

Murańscy szklarze przez wieki doskonalili wytwarzanie rozmaitych rodzajów szkła. Mogły to być wyroby kryształowe, mógł to być również szkło emaliowane. Produkowano tu również szkło z pasemkami złota, szkło kolorowe lub mleczne. Ewenementem są produkowane do dziś szklane (!) korki do wina czy żyrandole. Pomimo zamiany światła i ciepła świec na elektryczność, mogą one być (i są!) nadal używane.

Czym jest i czym może być szkło z Murano?

Chyba łatwiejszym pytaniem byłoby: czym nie może być… Szkło weneckie może imitować kamienie półszlachetne lub szlachetne (np. agat). Weneckim rzemieślnikom udało się również odtworzyć klasyczną biel porcelany chińskiej. Dzięki eksperymentom, podczas których dodawano tlenki metali do szklanej masy, zostały udoskonalone techniki produkcji szkła. Dzięki temu uczestnicy wycieczki do Wenecji mogą dziś wybierać spośród mnóstwa przedmiotów o różnych kolorach i kształtach.

Najważniejszymi składnikami używanymi do produkcji szkła są krzemionka, sód, wapń i potas. Początek produkcji to stopienie tych czterech substancji w specjalnym piecu w temperaturze ok. 1500C. Do powstałej w ten sposób ciekłej mieszaniny dodaje się minerały, które nadają szkłu odpowiednie barwy. Na przykład domieszka cynku daje równy biały kolor, a mangan – fiolet.

Później rzemieślnik wenecki nabiera masę szklaną specjalną słomką, a za jej pomocą wdmuchuje powietrze do swojego wyrobu. W ten sposób nadaje mu wymarzony kształt. Jednocześnie stygnąca masa jest wyginana i cięta. Jeśli wydaje się to Wam prostą czynnością, to spieszymy donieść, że kształcenie mistrzów szklarskich trwa na Murano nawet cztery lata. Dodatkowo technologia używana, gdy produkujemy szkło z Murano, ma rodowód średniowieczny. Pamiętajmy o tym, gdybyśmy chcieli narzekać na ceny oryginalnego szkła weneckiego.

Autentyczne szkło czy (chińska) podróbka?

No właśnie: jak rozpoznać oryginał? Przede wszystkim – po cenie. Oryginalne szkło z Murano nigdy nie będzie tanie! Oczywiście: Wenecjanie to świetni kupcy i na pewno nieraz uda się coś stargować! Ale nie oczekujemy rzemieślniczego, ręcznego wyrobu w cenie kilku euro! Tyle kosztować może wyłącznie falsyfikat. Warto też unikać (i to szerokim łukiem) wszelakich naganiaczy, zachęcających turystów schodzących z łodzi do odwiedzin w konkretnej fabryce. Zdecydowanie trzeba wybrać manufakturę,w której szkło wytwarza się ręcznie. Im mniej naganiaczy ciągnących nas do tej właśnie fabryczki – tym lepiej! A same zakupy? Wybierzmy dobrą galerię, specjalizującą się w sprzedaży szkła. W zwykłym sklepiku z pamiątkami mamy znacznie większą szansę na podróbkę.

Zapraszamy zatem na Murano – pozornie niewielką (5 tysięcy mieszkańców!), ale niezwykle barwną wysepkę. Barwną dosłownie – wszak tutejsze szkło mieni się wszelakimi kolorami!

Wycieczki do Wenecji? Tak, sprawdź naszą ofertę!

Wycieczka do Włoch jest w Twoich planach? – poczytaj więcej o słonecznej Italii