Nie tylko sushi – jak naprawdę jest kuchnia japońska?

Poznaj nasze wycieczki do Japonii

Zobacz słynne kwitnienie wiśnie, zwane sakura podczas wycieczki do Japonii!

pamiętaj, że nie ma sztywnych dat kwitnienia wiśni, wszystko zależy od pogody w Japonii wiosną
wiśnie najwcześniej kwitną na południu Japonii, potem na północy
sakura to wspaniała szansa, aby podejrzeć autentyczne życie Japończyków!

Kiedy myślimy „kuchnia japońska”, natychmiast przychodzi nam na myśl sushi. Jednak ten kraj ma do zaoferowania znacznie więcej oryginalnych posiłków nie tylko z ryżem, ale również z makaronem, chrupiącą panierką, grilowanym, soczystym mięsem i świeżymi owocami morza. Japonia ma bogatą tradycję kulinarną, która obejmuje wiele różnych smaków. W tym artykule przyjrzymy się kilku znanym i mniej znanym potrawom, których warto spróbować, odwiedzając Japonię. 

Dania z ryżem – sushi, ale nie tylko 

Na początku omówimy dwie potrawy, w których głównym składnikiem jest ryż z różnorodnymi dodatkami. Jedna z nich to pełne danie obiadowe, a druga to prosta i niezwykle popularna przekąska, która jest już dostępna w wielu polskich sklepach. 

Donburi – bowle z ryżem 

Słowo „donburi” oznacza zarówno większą miskę, jak i potrawę podawaną w tym naczyniu. Posiłek składa się z miski ryżu, na której układa się różnorodne dodatki, takie jak mięso, ryby, warzywa lub owoce morza. Jest to proste, ale efektowne danie, które Japończycy zjadają w wielu wersjach. Donburi jest niezwykle popularne w Japonii ze względu na szybkość przygotowania i uniwersalność. Dzięki różnorodnym dodatkom donburi może jest daniem zarówno na śniadanie, jak i na obiad czy kolację. 

Jednym z najpopularniejszych wariantów jest gyūdon, gdzie na ryżu kładzie się cienkie plasterki duszonej wołowiny z cebulą, gotowane w słodko-słonym sosie na bazie mirinu i sosu sojowego. Innym popularnym wariantem jest katsudon, czyli tonkatsu (japoński soczysty kotlet schabowy). Japończycy zajadą się nim podawanym na ryżu, często z dodatkiem jajka i cebuli, które dodają daniu smaku. Istnieją także warianty donburi z rybami, takie jak unadon (z węgorzem) czy kaisendon, w przypadku którego na ryżu serwuje się świeże sashimi. 

Onigiri – ryżowe kulki 

Onigiri to jedna z najbardziej popularnych przekąsek w Japonii. Jest to kulka ryżowa, często nadziewana różnymi składnikami i owinięta w nori (suszone wodorosty). Onigiri to proste, ale sycące danie, które można znaleźć w każdym japońskim konbini (sklepie spożywczym) i które jest popularne zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Stanowi ciekawą alternatywę dla kanapek, dlatego mieszkańcy Japonii chętnie zabierają ją jako drugie śniadanie do szkoły, pracy czy na uczelnię. 

Najbardziej klasyczne nadzienia to umeboshi (marynowana śliwka), okaka (tuńczyk z sosem sojowym) i grillowany łosoś. Dzięki swojej prostocie onigiri jest idealnym wyborem na szybką przekąskę lub lekki posiłek. Choć wygląda niepozornie, różnorodność nadzień oraz technik przygotowania sprawia, że każde onigiri może smakować inaczej. Coraz częściej można też znaleźć ryżowe kulki w polskich sklepach. Amatorom japońskiej kuchni możemy polecić onigiri z nadzieniem z tuńczyka, które z reguły smakuje większości osobom. 

Kuchnia japońska – makarony: sycące i aromatyczne 

Nie samym ryżem żyje Japonia. W tym regionie są również popularne dania z różnego rodzaju makaronami, zazwyczaj w formie gorących zup lub z dodatkami na zimno. 

Ramen – klasyczna japońska zupa 

Ramen to jedno z najpopularniejszych dań w Japonii, które ma wiele odmian, w zależności od regionu. Choć jego korzenie sięgają Chin, ramen stał się integralną częścią japońskiej kuchni. Jest to zupa na bazie bulionu, często serwowana z makaronem pszennym i różnorodnymi dodatkami, takimi jak mięso, jajka i warzywa. Wyróżniamy 4 podstawowe rodzaje bulionu, są to: 

shoyu ramen – bazuje na sosie sojowym, który nadaje mu głęboki, słony smak, powstał w prefekturze Tokyo; 

miso ramen – najpopularniejszy rodzaj ramenu przygotowywany na bazie pasty miso, czyli pasty z fermentowanych ziaren soi, ma charakterystyczny smak, dzięki fermentacji soja jest lekkostrawna, a miso ramen jest też często spożywane na śniadanie; 

tonkotsu ramen – intensywny, sycący bulion wieprzowy, który pochodzi z regionu Kyushu, to gęsty wywar podawany z boczkiem, cebulą, jajkiem, narutomaki (sarimi rybne), grzybami enoki i wodorostami wakame; 

shio ramen – słony bulion z kurczaka, warzyw, ryb i owoców morza, w zależności od wariantu, dodawane są różne składniki, np. do wegetariańskiego shio ramen dodaje się suszone wodorosty (kombu) i grzyby shiitake. 

W zależności od regionu i lokalu podaje się różne warianty ramenu, dlatego warto spróbować kilku wersji, aby odkryć swoje ulubione połączenia. 

Bądź sobą – zjedz soba! 

Soba to rodzaj japońskiego makaronu z mąki gryczanej, który stanowi popularny składnik kuchni japońskiej. Może być podawany zarówno na gorąco w bulionie, jak i na zimno, dzięki czemu można go jeść przez cały rok, bez względu na sezon. Ze względu na zawartość gryki, a tym samym błonnika i białka, soba jest uważana za zdrowszą alternatywę dla innych makaronów. 

W ciepłych miesiącach szczególnie popularna jest zarusoba, czyli zimna soba serwowana na bambusowej macie, z sosem sojowym i wasabi do maczania. Zimą natomiast popularne są wersje na gorąco, takie jak kake soba, serwowana w gorącym bulionie dashi z dodatkiem warzyw, tempury lub tofu. Jest to proste do wykonania i lekkie danie – idealne na szybki, ale jednocześnie sycący posiłek. 

Jakie potrawy smażone oferuje kuchnia japońska? – mięsne i wegetariańskie 

Udon – gruby, pszenny makaron popularny nie tylko w Japonii 

Udon to gruby, pszenny makaron, który, podobnie jak soba, może być serwowany na gorąco lub zimno. Jest to jeden z najbardziej wszechstronnych składników w Japonii, z którego można stworzyć mnóstwo potraw na każdy sezon. Makaron udon jest miękki i delikatny, a dzięki temu, że jego smak jest neutralny, komponuje się znakomicie z różnymi bulionami i dodatkami. 

Jednym z klasycznych dań jest kake udon, gdzie makaron serwowany jest w delikatnym bulionie dashi. Popularną wersją jest także tempura udon, gdzie do gorącej zupy dodaje się chrupiącą tempurę. W upalne dni szczególnie popularny jest zaru udon, podobny do zaru soba, gdzie zimny makaron podaje się z sosem sojowym do maczania. Dzięki temu, że jest tak sycący, udon stał się ulubionym daniem zarówno turystów, jak i mieszkańców Japonii. 

Czas na coś dla miłośników smażonego mięsa, chrupiącej panierki, pierożków z oryginalnym nadzieniem i miękkiej konsystencji owoców morza. 

Tonkatsu – panierowany kotlet wieprzowy 

Tonkatsu to japoński kotlet wieprzowy panierowany w panko (japońska bułka tarta) i smażony na głębokim oleju. Jest to danie, które na pierwszy rzut oka może przypominać europejskiego schabowego. Różni soę on jednak od niego nie tylko teksturą, ale i sposobem podania. Tonkatsu jest serwowane z kapustą, ryżem, zupą miso oraz specjalnym sosem tonkatsu, który nadaje daniu charakterystyczny słodko-słony smak. 

Ten soczysty kotlet to popularne danie zarówno w domach, jak i w restauracjach. Można tam znaleźć różne warianty tonkatsu, takie jak katsu curry, w którym tonkatsu jest serwowane z aromatycznym sosem curry. Danie to jest doskonałym przykładem na to, jak kuchnia japońska potrafi łączyć wpływy zagraniczne z lokalnymi tradycjami, tworząc unikatowe, a zarazem pyszne potrawy. 

Tempura – panierowane przysmaki 

Potrawy z tempurą to jedne z najbardziej chrupiących dań japońskich. Składają się z kawałków warzyw, owoców morza lub mięsa, obtoczonych w mieszance mąki, zimnej wody oraz żółtka i smażonych na głębokim oleju. Tak stworzona panierka nadaje potrawie charakterystyczną chrupkość, zachowując jednocześnie naturalny smak składników. Jakie składniki można wykorzystać do tempury? Mogą to być: 

warzywa, takie jak: cukinia, rzodkiew, papryka, cebula dymka; 

kurczak; 

grzyby; 

owoce morza – krewetki, kalmary, kawałki ośmiornicy; 

ryby, np. anago (węgorz morski) czy maguro (tuńczyk). 

Tempura jest często podawana z sosem tentsuyu, który wzbogaca smak tempury. 

Od ośmiornicy do pierożków 

Takoyaki – kulki z ośmiornicy 

Takoyaki to przekąska, którą można często zakupić na ulicach Japonii –  jest szczególnie popularna w regionie Kansai, a zwłaszcza w Osace. To małe, okrągłe kulki z ciasta wypełnione kawałkami ośmiornicy, marynowanym imbirem i zieloną cebulką. Takoyaki przygotowuje się na specjalnych patelniach z okrągłymi wgłębieniami, co nadaje im charakterystyczny kształt. 

Gotowe kulki podaje się zazwyczaj z sosem takoyaki, majonezem i posypane płatkami bonito (suszone płatki rybne) oraz wodorostami nori. To doskonała przekąska, którą można znaleźć na licznych festiwalach i straganach ulicznych w całym kraju. Dla wielu turystów, którzy chcą spróbować autentycznej i mniej formalnej japońskiej kuchni, takoyaki stanowią idealny wybór. Będąc w Japonii, z pewnością ich nie przegapisz! 

Gyoza – japońskie pierożki 

Gyoza to japońska wersja pierożków, które pierwotnie wywodzą się z Chin. Różnią się one jednak od swojego chińskiego odpowiednika (jiaozi) nie tylko smakiem, ale i metodą przygotowania. Gyoza są zazwyczaj smażone na jednej stronie, a następnie gotowane na parze, co sprawia, że z jednej strony są chrupiące, a z drugiej – miękkie. 

Są najczęściej wypełnione mieloną wieprzowiną, kapustą, czosnkiem i imbirem, a podaje się je z sosem sojowym, octem ryżowym i odrobiną oleju chili. Pierożki gyoza serwuje się często jako przystawkę w restauracjach podających ramen, ponieważ stanowią one doskonały dodatek do większych posiłków. Gyoza jest także popularnym daniem przygotowywanym w domach, szczególnie na rodzinne kolacje. 

Yakitori – grillowane szaszłyki z kurczaka 

Są dwa główne sposoby serwowania yakitori – z solą (shio) lub z sosem (tare). Sos tare to słodko-słony sos na bazie sosu sojowego, mirinu i sake, który podkreśla smak mięsa. Yakitori jest często serwowane z takimi dodatkami jak pieczone warzywa lub grzyby shiitake, a towarzyszy mu zazwyczaj piwo lub sake. To danie doskonale wpisuje się w atmosferę wieczornych spotkań w większej grupie. 

Yakitori to jedno z najbardziej popularnych dań serwowanych w japońskich izakaya. To lolakne bary, w których ludzie spotykają się po pracy na jedzenie i picie. Yakitori to grillowane szaszłyki z różnych części kurczaka, takich jak pierś, wątróbka czy serca, które są nadziewane na bambusowe patyczki i grillowane na ogniu. 

Kuchnia japońska i jej Hot poty – dania jednogarnkowe  

Potrawy gotowane w jednym garnku, serwowane zazwyczaj w dużych porcjach do konsumowania razem z rodziną lub przyjaciółmi. Są one jednocześnie wygodne w przygotowaniu i smaczne. Omówimy kilka przykładowych japońskich „hot potów”, czyli gorących kociołków z licznymi dodatkami. 

Sukiyaki – danie jednogarnkowe z wołowiny 

Sukiyaki to jedno z najbardziej znanych japońskich dań jednogarnkowych. Składa się z cienko krojonych kawałków wołowiny, tofu, warzyw i makaronu konnyaku. Tutejsi mistrzowie kuchni gotują je w słodko-słonym bulionie na bazie sosu sojowego, cukru i mirinu. Każdy z uczestników posiłku gotuje swoje składniki we wspólnym garnku i następnie macza je w surowym jajku, co nadaje im delikatną teksturę. 

Sukiyaki jest popularnym daniem na specjalne okazje i rodzinne spotkania. Jego wyjątkowy smak i sposób podania sprawiają, że sukiyaki jest jednym z dań, których warto spróbować, odwiedzając Japonię – szczególnie w chłodniejsze miesiące, ponieważ ta potrawa doskonale rozgrzewa i syci na długo. 

Shabu-shabu – gorący japoński kociołek 

Shabu-shabu to jedno z najpopularniejszych japońskich dań typu „hot pot”. Cienkie plasterki wołowiny, wieprzowiny lub owoców morza są gotowane w gorącym bulionie. Następnie kucharz macza je w różnych sosach, takich jak ponzu (sos na bazie cytrusów) lub sezamowy. Co ciekawe, nazwa shabu-shabu pochodzi od dźwięku, który wydaje gotowane mięso, kiedy jest mieszane w bulionie. 

Podobnie jak w przypadku innych dań typu nabe, restauracje podają shabu-shabu, a gdzie goście sami przygotowują swoje składniki. Dzięki temu posiłek staje się wyjątkowym doświadczeniem dla przyjezdnych. Zdecydowanie warto chociaż raz wziąć udział w takim wspólnym posiłku. 

Oden – zimowa potrawa jednogarnkowa 

Oden to tradycyjne japońskie danie jednogarnkowe, które szczególnie dobrze smakuje w zimowych miesiącach. Składa się z różnych składników, takich jak jajka, rzepa daikon, konnyaku, rybne ciastka i tofu, gotowanych w delikatnym bulionie dashi. Oden podawany jest zazwyczaj w dużych garnkach na stołach, gdzie goście mogą wybierać swoje ulubione składniki. 

Jest popularny nie tylko w domach, ale także na ulicznych straganach i w małych restauracjach. Każdy region w Japonii ma swoje własne warianty oden. Różnorodność składników i sposób przygotowania potrafią całkowicie odmienić tę potrawę, dzięki czemu każdy znajdzie coś dla siebie. 

Japońskie przekąski na słodko 

Nadszedł czas na tradycyjne japońskie słodkości oraz lekkie przekąski, które są popularne na różnego rodzaju festiwalach czy w lokalnych barach. 

Mochi – słodkie ryżowe ciastka 

Mochi to tradycyjne japońskie ciastka wykonane z kleistego ryżu. Mają one charakterystyczną gumową konsystencję. Są nieodłącznym elementem wielu japońskich świąt i festiwali, zwłaszcza Nowego Roku. Mochi występuje w wielu wariantach smakowych i ma różne nadzienia. Najpopularniejszym z nich jest daifuku – mochi wypełnione pastą z czerwonej fasoli (anko). Zaufaj nam – podana w ten sposób fasola to niesamowicie słodki przysmak. 

W ciągu roku można natknąć się na różnorodne odmiany mochi, takie jak kusa mochi. Jest to zielone mochi z dodatkiem liści yomogi czy ichigo daifuku – mochi nadziewane świeżą truskawką. Mochi jest także popularnym składnikiem wielu japońskich deserów, takich jak lody mochi czy zupa oshiruko, gdzie kulki są podawane w słodkiej zupie z czerwonej fasoli. To jeden z najsłodszych japońskich deserów, dlatego warto go spróbować podczas wizyty w kraju kwitnącej wiśni. 

Tamagoyaki – japoński omlet 

Tamagoyaki to japoński omlet, który różni się od zachodnich odpowiedników swoją warstwową strukturą i słodko-słonym smakiem. Kucharze przygotowują go na specjalnej, prostokątnej patelni, gdzie cienkie warstwy jajek są stopniowo zwijane w rulon. Tamagoyaki jest często podawany jako przystawka w bento (pudełkach na lunch) lub jako składnik sushi. 

Omlet jest delikatny i puszysty, a jego smak można dostosować, dodając odrobinę cukru lub sosu sojowego. Przygotowanie Tamagoyaki wymaga precyzji, co jednak nie przeszkadza tej potrawie w byciu bardzo popularną w japońskich domach, gdzie jest spożywana na śniadanie. Delikatny smak i możliwość modyfikowania tej potrawy sprawia, że tamagoyaki jest również ulubionym daniem dzieci. 

Chawanmushi – krem jajeczny 

Chawanmushi to delikatny, słony krem jajeczny, który podaje się na gorąco jako przystawkę. Potrawa jest przygotowywana z mieszanki jajek i bulionu dashi. Do nich często dodaje się takie składniki jak: grzyby, krewetki, mięso z kurczaka czy kasztany japońskie (ginkgo). To jedno z nielicznych japońskich dań, które nie zawiera ryżu czy makaronu. Co węcej: jego kremowa konsystencja i delikatny smak przypominają zachodnie kremy jajeczne. 

Chawanmushi podaje się w małych miseczkach i jest gotowane na parze, co sprawia, że potrawa ma gładką i aksamitną konsystencję. Jest to znakomita przystawka, która zaskakuje swoją prostotą i subtelnym smakiem. 

Natto – fermentowana soja 

Jest to jedno z najbardziej kontrowersyjnych dań w japońskiej kuchni, za którym jedni przepadają, a inni nie mogą go znieść. Natto to sfermentowane ziarna soi, które mają lepką, ciągnącą się konsystencję i charakterystyczny, intensywny zapach. Jest to tradycyjne śniadanie japońskie, które podaje się zazwyczaj z ryżem, sosem sojowym i musztardą. 

Natto jest bogate w białko i ma wiele korzyści zdrowotnych, dlatego cieszy się popularnością wśród osób dbających o zdrowie. Jednak jego specyficzny smak i konsystencja sprawiają, że nie każdy jest w stanie go polubić. Niemniej jednak – jeśli jesteś otwarty na nowe doświadczenia kulinarne, natto może Cię zainteresować. 

Smaki Japonii – ryże, makarony, tempura i czerwona fasola… 

Kuchnia japońska oferuje o wiele więcej niż sushi czy sashimi. Warto odkryć też inne smaki, które są wyjątkowe dla tego regionu. Czy to będą proste dania spożywane na co dzień, takie jak onigiri czy tamagoyaki, czy wykwintne posiłki z jednego garnka jedzone wspólnie z przyjaciółmi, jesteśmy pewni, że otwierając się na japońską kuchnię, zauważysz jej różnorodność… Kuchnia Japonii czeka na Ciebie podczas np. naszej wycieczki do Tokio!

Sprawdź nasze wycieczki do Japonii

Chętny na wyprawy do Japonii? Poczytaj więcej o Kraju Kwitnącej Wiśni